Szkodliwość palenia papierosów zależy głównie od wieku palacza, na szkodliwość mają również wpływ cech organizmu, które są indywidualne dla poszczególnych osób. Duży wpływ ma również ilość jak i jakość palonych papierosów. Papierosy poprzez zawarte w sobie substancje i składniki wpływają na cały organizm w niszczący sposób, poszczególne substancje atakują wybrane narządy u człowieka.
Palenie papierosów nałogowo zdecydowanie osłabia narządy – wzroku, słuch, smak węch oraz czucie. Często osłabia również u mężczyzn potencje, jest równie często odpowiedzialna za nerwice płciowe. Dla odmiany u palących kobiet można zauważyć zaburzenia w cyklach miesiączki, takie objawy są aż trzy razy częstsze niż u kobiet niepalących. Również o wiele częściej zdarzają się poronienia. Jednym ze skutków działania nikotyny jest niedobór tlenu, powoduje to zmniejszenie i osłabienie siły mięsni, odczuwalne jest to zwłaszcza podczas długotrwałego i intensywnego wysiłku fizycznego. Palenie może też uszkodzić układ nerwowy.
Nikotyna jest substancją, która bardzo szybko jest wchłaniana przez organizm za pomocą błony śluzowej. Powoduje uszkodzenie układu krążenia, dlatego często nikotynę nazywamy trucizną dla serca oraz naczyń krwionośnych. Nikotyna poprzez swoje działanie powoduje również uszkodzenie układu nerwowego, bardzo niekorzystnie wpływa na układ pokarmowy, zaburza trawienie i zmniejsza łaknienie, oraz utrudniania wchłanianie pokarmu, szczególnie dotyczy się to witamin. Kolejna szkodliwa substancja, którą znajdziemy w papierosach t tlenek węgla, jest on odpowiedzialny za blokowanie hemoglobiny, która przenosi tlen. Poprzez takie działanie zwiększa się prawdopodobieństwo zawału serca, ale również miażdżycy. Szczególnie niebezpieczny składnik to substancje smoliste, są one rakotwórcze, najbardziej szkodzą górnym drogom oddechowym oraz płucom. Substancji smolistych w papierosie jest 13 różnych rodzajów i wszystkie są śmiertelnie niebezpieczne. Związek raka płuc i palenia papierosów został według organizacji zdrowia uznany za bezsporny.
Na raka płuc umieralność ludzi palących jest nawet do ponad 40 razy większa niż osób niepalących, ta sama statystyka w kontekście raka krtani mówi o nawet ośmiokrotnie większej umieralności palaczy na raka. Również blisko trzykrotnie częściej palacze umierają na raka układu pokarmowego. Niebezpieczne substancje w papierosach występują w 13 różnych związkach, najgroźniejsze to cyjanowodór, jest on bardzo łatwo wchłaniany przez błonę śluzową. W większych ilościach powoduje blokowanie tkankowe, działa tak, ponieważ ogranicza ilość hemoglobiny.
Jeden papieros zawiera ilość, która nie jest niebezpieczna dla życia, ale jeżeli palimy nałogowo może to prowadzić do ostrych zatruć, nudności czy bólu głowy. Kolejne z substancji występujących w papierosach to kwasy, znajdziemy tam kwas octowy, kwas mrówkowy oraz siarkowodorowy. Ich działanie to upośledzenie czynności układu oddechowego i pokarmowego. Dym z papierosa ułatwia dostanie się do organizmu alergenów, a to prowadzi do popularnej u palaczy astmy oskrzelowej.